به پايان هفته رسيديم و من با يك بحث جديد، در خدمت شما هستم.
حتما تابحال به گوشتان خورده است كه آلمان موفقترين تيم جام جهاني و پرافتخارترين در يورو بوده است. اين تيم 11 بار در ميان چهار تيم برتر جام جهاني، و 7 بار ميان چهار تيم برتر يورو بوده (ضمن اينكه بيشترين قهرماني را نيز در اين جام داشته). آنها در 100 سال گذشته تنها 11 مربي عرض كردهاند، پتانسيل تيمشان هيچگاه نوسان نداشته و هميشه با يك سبك بازي كردهاند. اين در حاليست كه در تمام اين مدت به افتخارات مذكور دست يافتند.
در سوي مقابل، با بررسي تاريخچۀ تيم ژاپن بدين پي ميبريم كه آنها تا سال 1998، اصلا به جام جهاني صعود نكردهاند! نه، زياد به علامت تعجب توجه نكنيد: آنها سه دور بعد را بسيار مقتدرانه صعود كردند و حتي يك بار هم وارد مرحلۀ حذفي شدند(*). در جام ملتهاي آسيا نيز سال 1992، آغاز صعودهاي بيوقفه و پياپي اين تيم نه تنها به جام، بلكه به مرحلۀ حذفي بود(*).
حال به نظر شما دليل اين موفقيتها چيست؟ آيا آلمانها استعداد دارند؟ اگر اينطور هست، پس چرا بازيكنانشان فقط و فقط در تيم ملي (و در كنار هم) ميدرخشند و نه جدا؟ ژاپن چي؟ اگر آنها مستعدند، پس چرا تا سال 98 هيچ افتخاري نداشتند؟ نتيجهگيري اخلاقي: نميشود گفت آنها استعداد فوتبالي دارند يا همكاري بلدند و بيخيال قضيه شد.
اكنون ميخواهيم به اتفاق يكديگر، ده مأموريت فدراسيون فوتبال ژاپن (JFA) را به نقل از وبگاه رسمي آن، مرور نماييم:
1. ارتقاء سيستم عضويت فدراسيون
2. امنيت و كاربري امكانات (فكر كنم منظورش استاديومها و امثالشون باشه)
3. ارتقاء برنامۀ “JFA كودكان”
4. تقويت فوتبال جوانان
5. ايجاد سامانۀ پرورش بازيكنان ممتاز
6 و 7. به بحث ما مربوط نميشه.
8. ارتقاء سيستم ليگ و بهينهسازي استانداردهاي مسابقات
9. تقويت سازمانهاي فوتبالي (من كه منظورش را نفهميدم)
10. تنظيم و اجراء برنامههاي متوسط-و-درازمدت براي فوتبال
به اين فهرست كه نگاه كردم، ديدم كه موارد 3 تا 5، بهترتيب سه كار كاملا مرتبط را انجام ميدهند. شما يك كودك را فرض كنيد كه استعداد فوتبالي دارد. اين كودك چه مراحلي را ميگذراند؟ ابتدا مورد توجه استعداديابها قرار ميگيرد. سپس وارد مرحلۀ 3 ميشود و بطرزي بسيار مناسب، به او ياد ميدهند كه نكات مثبتش را نمايان كند. بعد در مرحلۀ 4، آخرين مراحل را جهت تبديل شدن به يك بازيكن حرفهاي، به بهترين شكل طي ميكند و درنهايت در مرحلۀ 5، بعنوان يك بازيكن حرفهاي تمامي آموزشهاي مفيد را ميبيند. آنوقت است كه در بازيهاي حساس گل ميزند و ما دو متر ميپريم هوا! (البته بازيكن فقط مهاجم نيست ها، هر پستي جاي خودش را در تيم دارد.) پس بايد بازيكن را از كودكي تا دوران حرفهاي، بسيار مناسب پيش برد.
قسمت دوم: آيا ما هم ميتوانيم؟
شروع شد! فرض كنيد از همين امروز ميخواهيم اين شيوه را در فوتبال خودمان هم پياده كنيم. گيريم كه همۀ راههاي آموزش را هم بلد باشيم، چه كسي آنها را ياد ميدهد. بدين سان بايد كادرهاي فني بسيار خوب و جامعي ايجاد گردند. دقت كنيد كه اعضاي اين كادر فني، از استعدادياب هست تا بدنساز و آناليزور و در نهايت، سرمربي. اينها ميتوانند با ايجاد آكادمي فوتبال و همكاري با مدارس (جهت استعداديابي)، مرحلۀ 3 را آغاز كنند. دو مرحلۀ ديگر هم كه واضح است!
حالا چي به مربي بگوييم؟ به عبارتي ديگر، مربي چي بگويد؟! اينجاست كه ميرسيم به اصل مطلب. اجازه دهيد كمي فراتر از آن برويم: چه نوع سبك و تاكتيكي متناسب با آن چيزيست كه بازيكنان با به بهترين نحو، تواناي آنند؟ آقاجان راحتتان كنم: بازيكنان ما چه تاكتيكي را بهتر پذيرفته و اجرا ميكنند؟ اين جملۀ پرسشي، چهرۀ ديگري از همان متن پاراگراف اول است: “هيچگاه نوسان نداشته و هميشه با يك سبك بازي كردهاند.” (درمورد آلمانها)
پيشنهاد من
همۀ اينها را گفتم، تا فكري كه دو شب پيش به ذهنم رسيد را براي شما بازگو كنم. بهنظر من، ميتوان يك “گروه تحقيقاتي” ايجاد كرد كه دستهكم سه فرد با اين خصوصيات، در ميان آنها باشند: نخست يك كارشناس باتجربه و خوب ايراني، دوم يك كارشناس دانا و سرشناس خارجي (كمي هزينهبر هست، ولي بسيار ميارزد)، و سوم يك روانشناس خوب ورزشي.
اين گروه بايد بنشيند و چهار مورد زير را بترتيب بررسي نمايد:
- چه سبك و شيوهاي از بازي، بيشترين تناسب را با توانايي بازيكنان ما دارد؟
- اين سبك را چگونه ميتوان به بهترين گونۀ ممكن، در مستطيل سبز پياده كرد؟
- اكنون چه چيزهايي را بايد به كادرهاي فني آموخت؟
- كادرهاي فني و روانشناسان چگونه ميتوانند نكات لازم و كاربردي را – به بهترين شكل – به بازيكنانشان بياموزند.
حتما هم نياز نيست باشگاههايمان داراي اين خصوصيات باشند. اگر روي تيم ملي اجرا شود، بخوبي ميتوان كار را روي باشگاهها نيز انجام داد. دورههاي آموزشي، لازمههاي فوتبال هستند.
اين يك برنامۀ طولانيمدت است. اگر الآن تنها به جام جهاني ميرويم (آن هم به احتمال 40%!)، مطمئن باشيد كه در جام 2018 پا به پاي آلمان تا نيمهنهايي خواهيم رفت، اگر چنين برنامهاي ريخته شود. ژاپنيها اينهمه تلاش كردند، تازه به ما رسيدهاند؛ حسابش را بكنيد اگر ما تلاش آنها را بكنيم، به كجا خواهيم رسيد…!
بابك، پنجشنبه 1387/04/13
خبرنامه يكي از دستاوردهاي بسيار سودمند فناوري نوين است. شما نيز با عضويت ساده در خبرنامۀ اين وبنوشت، هم از واپسين فناوري بهره گيريد، و هم خيلي آسان، هر روز دستهكم از بهروز شدن سونبال آگاه گرديد. 
